Mua bán trái phép chất ma tuý bị phạt bao nhiêu năm tù?

Tội mua bán trái phép chất ma túy được quy định tại Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2025. Tùy vào tính chất, mức độ của hành vi và các tình tiết cụ thể, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm ở khung cơ bản, mức cao nhất là 20 năm tù hoặc tù chung thân.

So với quy định trước đây, mức hình phạt tại khoản 1 Điều 251 đã được sửa đổi. Từ ngày 01/07/2025, người mua bán trái phép chất ma túy theo khoản 1 Điều 251 bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm, thay vì từ 02 năm đến 07 năm như quy định trước đó.

1. Tội mua bán trái phép chất ma túy bị phạt bao nhiêu năm tù?

Theo Điều 251 Bộ luật Hình sự, tội mua bán trái phép chất ma túy có 04 khung hình phạt chính, tùy thuộc vào tình tiết của vụ án:

Khung 1: Phạt tù từ 03 năm đến 07 năm

Khoản 1 Điều 251 quy định:

Người nào mua bán trái phép chất ma túy, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.

Đây là khung hình phạt cơ bản được áp dụng khi hành vi mua bán trái phép chất ma túy đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm nhưng không thuộc các trường hợp tăng nặng được quy định tại khoản 2, khoản 3 hoặc khoản 4 Điều 251. Quy định về mức phạt từ 03 đến 07 năm được sửa đổi bởi Luật số 86/2025/QH15 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2025.

Khung 2: Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm

Theo khoản 2 Điều 251, người phạm tội bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm nếu thuộc một trong các trường hợp:

Có tổ chức
Phạm tội 02 lần trở lên;
Đối với 02 người trở lên;
Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
Lợi dụng danh nghĩa của cơ quan, tổ chức;

· Sử dụng người dưới 16 tuổi vào việc phạm tội hoặc bán ma túy cho người dưới 16 tuổi;

· Qua biên giới;

· Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 500 gam đến dưới 01 kilôgam;

· Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 05 gam đến dưới 30 gam;

· Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 25 kilôgam;

· Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 50 kilôgam đến dưới 200 kilôgam;

· Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 50 kilôgam;

· Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 20 gam đến dưới 100 gam;

· Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 100 mililít đến dưới 250 mililít;

· Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm h đến điểm o khoản này;

· Tái phạm nguy hiểm.

Như vậy, không phải cứ mua bán trái phép ma túy là mặc nhiên áp dụng khung 07–15 năm. Cần xác định người thực hiện hành vi có thuộc một trong các trường hợp được liệt kê tại khoản 2 Điều 251 hay không.

Khung 3: Phạt tù từ 15 năm đến 20 năm

Khoản 3 Điều 251 quy định mức phạt tù từ 15 năm đến 20 năm nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp:

· Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 05 kilôgam;

· Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 30 gam đến dưới 100 gam;

· Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 25 kilôgam đến dưới 75 kilôgam;

· Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 200 kilôgam đến dưới 600 kilôgam;

· Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 50 kilôgam đến dưới 150 kilôgam;

· Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 100 gam đến dưới 300 gam;

· Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 250 mililít đến dưới 750 mililít;

· Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm g khoản này.

Đây là khung hình phạt rất nghiêm khắc, được áp dụng khi hành vi mua bán trái phép chất ma túy với số lượng lớn.

Khung 4: Phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân

Khoản 4 Điều 251 quy định người phạm tội có thể bị phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân nếu:

· Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 05 kilôgam đến dưới 30 kilôgam;

· Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 100 gam đến dưới 03 kilôgam;

· Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 75 kilôgam đến dưới 150 kilôgam;

· Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 600 kilôgam đến dưới 1.200 kilôgam;

· Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 150 kilôgam đến dưới 300 kilôgam;

· Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 300 gam đến dưới 09 kilôgam;

· Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 750 mililít đến dưới 22 lít;

Khung 5: Phạt chung thân hoặc tử hình

Khoản 4 Điều 251 quy định người phạm tội có thể bị phạt chung thân hoặc tử hình nếu:

· Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng 30 kilôgam trở lên;

· Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng 03 kilôgam trở lên;

· Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng 150 kilôgam trở lên;

· Quả thuốc phiện khô có khối lượng 1.200 kilôgam trở lên;

· Quả thuốc phiện tươi có khối lượng 300 kilôgam trở lên;

· Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng 09 kilôgam trở lên;

· Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích 22 lít trở lên;

Đây là mức hình phạt cao nhất đối với tội mua bán trái phép chất ma túy.

Ngoài hình phạt tù, theo khoản 6 Điều 251, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 500 triệu đồng, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

2. Thế nào là mua bán trái phép chất ma túy?

Theo văn bản hướng dẫn Thông tư liên tịch 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP, cụ thể như sau:

Mua bán trái phép chất ma túy là một trong các hành vi sau đây:

- Bán trái phép chất ma túy cho người khác (không phụ thuộc vào nguồn gốc chất ma túy do đâu mà có) bao gồm cả việc bán hộ chất ma túy cho người khác để hưởng tiền công hoặc các lợi ích khác;

- Mua chất ma túy nhằm bán trái phép cho người khác;

- Xin chất ma túy nhằm bán trái phép cho người khác;

- Dùng chất ma túy nhằm trao đổi thanh toán trái phép (không phụ thuộc vào nguồn gốc chất ma túy do đâu mà có);

- Dùng tài sản không phải là tiền đem trao đổi, thanh toán… lấy chất ma túy nhằm bán lại trái phép cho người khác;

- Tàng trữ chất ma túy nhằm bán trái phép cho người khác;

- Vận chuyển chất ma túy nhằm bán trái phép cho người khác.

3. Dấu hiệu pháp lý tội mua bán trái phép chất ma tuý

Mặt khách quan: đối với tội mua bán trái phép chất ma túy, mặt khách quan thể hiện qua một trong các hành vi sau:

- Bán trái phép chất ma túy cho người khác (không kể có thu lợi hay không).

- Mua chất ma túy nhằm bán trái phép cho người khác.

- Xin chất ma túy nhằm bán trái phép cho người khác.

- Tàng chữ chất ma túy nhằm bán trái phép cho người khác (nếu không có mục đích bán lại cho người khác thì người phạm tội bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tàng trữ trái phép chất ma túy).

- Vận chuyển chất ma túy nhằm bán trái phép cho người khác (nếu không có mục đích bán lại cho người khác thì người phạm tội bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tàng trữ trái phép chất ma túy).

- Dùng chất ma túy (thay cho tiền) nhằm trao đổi thanh toán trái phép (chẳng hạn mua hàng hóa rồi dùng chất ma túy để trả thay vì trả tiền).

- Dùng tài sản không phải là tiền (như vàng, xe gắn máy…) nhằm đem trao đổi, thanh toán…lấy chất ma túy nhằm bán lại trái phép cho người khác.

Khách thể: Hành vi phạm tội nêu trên xâm phạm đến các quy định của Nhà nước về quản lý các chất ma túy.

Mặt chủ quan: Người phạm tội thực hiện tội phạm nêu trên với lỗi cố ý.

Chủ thể: Chủ thể của các tội phạm nêu trên là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự.

4. Tổ mua bán trái phép chất ma túy có thể đồng thời phạm tội khác không?

Có thể.

Việc một người bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội mua bán trái phép chất ma túy không đồng nghĩa với việc mọi hành vi khác liên quan đến ma túy đều được “gộp” vào Điều 251.

Nếu người đó đồng thời thực hiện hành vi cấu thành một tội phạm khác thì tùy từng trường hợp có thể bị truy cứu thêm về tội phạm tương ứng.

Chẳng hạn, nếu ngoài việc có hành vi mua bán trái phép chất ma túy thì cần xem xét riêng hành vi “tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý” hoặc “Tội sản xuất trái phép chất ma tuý” đó theo các điều luật tương ứng của Bộ luật Hình sự.

Vì vậy, khi tư vấn một vụ án cụ thể cần làm rõ ít nhất:

Ngoài hành vi mua bán trái phép chất ma tuý thì người đó có sản xuất hay tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý hay không?

5. Người bị truy cứu về tội mua bán trái phép chất ma túy nên làm gì?

Đây là tội danh có mức hình phạt rất nghiêm khắc, đặc biệt khi vụ án có nhiều người tham gia, khối lượng ma tuý lớn, có hậu quả ảnh hưởng nghiệm trọng đến sức khỏe hoặc tính mạng con người.

Nếu đã có người bị bắt, tạm giữ, tạm giam hoặc bị khởi tố về Điều 251, gia đình nên sớm thu thập các thông tin như:

Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can nếu có;
Tội danh và khoản điều luật đang bị áp dụng;
Thời điểm bắt, tạm giữ hoặc tạm giam;
Vai trò của người bị buộc tội trong vụ việc;
Số người cùng mua bán;
Số lượng, khối lượng ma tuý mua bán;
Địa điểm xảy ra vụ việc;
Các tài liệu, chứng cứ liên quan;
Tình tiết về nhân thân và các tình tiết có thể ảnh hưởng đến trách nhiệm hình sự.

Nếu gia đình đang có người bị bắt hoặc khởi tố về tội mua bán trái phép chất ma túy, có thể liên hệ luật sư để được tư vấn sơ bộ về tội danh, khoản áp dụng và khung hình phạt. Luật sư có thể dựa trên thông tin và tài liệu gia đình đang có để đánh giá sơ bộ vai trò của người bị buộc tội, các tình tiết định khung và những vấn đề cần tiếp tục làm rõ.

Kết luận

Theo Điều 251 Bộ luật Hình sự hiện hành, tội mua bán trái phép chất ma túy có mức phạt từ 03 năm tù đến tù chung thân, tử hình, tùy thuộc vào tính chất, mức độ hành vi và hậu quả:

Khung hình phạt	Mức phạt
Khoản 1	03–07 năm tù
Khoản 2	07–15 năm tù
Khoản 3	15–20 năm tù
Khoản 4	20 năm tù hoặc tù chung thân
Khoản 5	tù chung thân hoặc tử hình
Hình phạt bổ sung	Phạt tiền, quản chế, cấm cư trú, tịch thu tài sản

Mức phạt cụ thể không chỉ phụ thuộc vào khối lượng ma tuý mà còn phụ thuộc vào vai trò của người phạm tội, số lần phạm tội, số người sử dụng, đối tượng mua bán, hậu quả về sức khỏe, tính mạng và các tình tiết khác được quy định tại Điều 251.

Nếu vụ việc đã có quyết định khởi tố hoặc người thân đang bị tạm giữ, tạm giam, việc trao đổi sớm với luật sư để rà soát tội danh, khoản áp dụng và khung hình phạt sẽ giúp gia đình có cơ sở rõ hơn trước khi đưa ra hướng xử lý.

Liên hệ ngay để được Luật sư tư vấn!

· Hotline: 0945708668 (Zalo)

· Email: [email protected]

· Địa chỉ: A11 Cư xá Phú Lâm B (Bà Hom), phường 13, quận 6, thành phố Hồ Chí Minh

· Tư vấn sơ bộ qua điện thoại: Miễn phí

· Tư vấn chuyên sâu tại văn phòng: 500.000 đồng/giờ.

· Tham gia tranh tụng: Báo phí trực tiếp khi tư vấn.

"Luật Đại Khánh – Không chỉ là luật sư, mà là người bạn pháp lý đồng hành tận tâm."
Hãy để chúng tôi bảo vệ quyền lợi chính đáng cho bạn – ngay từ hôm nay!